Porzeczka alpejska 'schmidt’: uprawa, pielęgnacja i zastosowanie w ogrodzie

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ (Ribes alpinum 'Schmidt’) to niezwykle ceniony w ogrodnictwie krzew, słynący ze swojej wyjątkowej odporności i zdolności do tworzenia gęstych, formowanych żywopłotów. Jej wszechstronność, niskie wymagania pielęgnacyjne oraz odporność na trudne warunki sprawiają, że porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest idealnym wyborem zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych ogrodników, szczególnie w kontekście nasadzeń miejskich.

Jakie są optymalne techniki cięcia porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ dla formowania żywopłotów i utrzymania zdrowia rośliny?

Regularne cięcie jest kluczowe dla zachowania gęstego pokroju i zdrowia porzeczki alpejskiej 'Schmidt’, szczególnie w przypadku żywopłotów, gdzie zaleca się cięcie formujące dwa razy w roku, zapewniając ich zwartą strukturę i estetyczny wygląd. Prawidłowe techniki cięcia stymulują roślinę do zagęszczania, wspierają jej witalność i minimalizują ryzyko chorób.

Cięcie formujące żywopłotu (terminy, technika)

Dla żywopłotów z porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ kluczowe jest regularne cięcie formujące, które należy wykonywać dwa razy w roku. Pierwsze cięcie przeprowadza się wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści, usuwając pędy uszkodzone zimą oraz korygując ogólny kształt. Drugie cięcie zaleca się w połowie lata, w lipcu lub sierpniu, aby utrzymać pożądany pokrój i gęstość żywopłotu z porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ przed nadejściem jesieni [1][4]. Cięcie należy wykonywać ostrymi nożycami lub sekatorem, starając się nadać żywopłotowi kształt lekko zwężający się ku górze, co zapewnia lepszy dostęp światła do dolnych partii rośliny.

Cięcie odmładzające (kiedy i jak)

Starsze żywopłoty lub pojedyncze krzewy porzeczki alpejskiej 'Schmidt’, które stały się rzadkie lub straciły atrakcyjny pokrój, mogą wymagać cięcia odmładzającego. Takie cięcie przeprowadza się co kilka lat, najlepiej wczesną wiosną, polegające na skróceniu wszystkich pędów o około jedną trzecią ich długości, a najstarsze i najgrubsze pędy można usunąć całkowicie u podstawy [4]. Celem jest stymulowanie rośliny porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ do wypuszczania nowych pędów z podstawy, co prowadzi do jej zagęszczenia i odnowienia.

Narzędzia do cięcia i higiena

Do cięcia porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ niezbędne są ostre i czyste narzędzia, takie jak sekator ręczny do pojedynczych pędów oraz nożyce do żywopłotu do cięcia formującego [2]. Przed rozpoczęciem pracy, a także po każdym cięciu chorej rośliny, narzędzia należy zdezynfekować alkoholem izopropylowym, aby zapobiec przenoszeniu patogenów. Regularne ostrzenie narzędzi gwarantuje czyste cięcia, które szybko się goją i minimalizują ryzyko infekcji.

💡 Wskazówka: Pamiętaj, aby zawsze ciąć pędy porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ tuż nad pąkiem lub rozgałęzieniem, skierowanym na zewnątrz krzewu, co sprzyja jego prawidłowemu rozkrzewianiu.

Jak skutecznie nawozić porzeczkę alpejską 'Schmidt’ i chronić ją przed chorobami oraz szkodnikami?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest rośliną mało wymagającą, ale odpowiednie nawożenie wiosenne i profilaktyka pomagają w utrzymaniu jej w doskonałej kondycji i minimalizują ryzyko chorób czy ataków szkodników. Zapewnienie jej podstawowych składników odżywczych oraz monitorowanie stanu rośliny są kluczowe dla jej długoterminowego zdrowia.

Rodzaje nawozów i dawkowanie (wiosna/jesień)

Nawożenie porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ najlepiej przeprowadzić raz w roku, wczesną wiosną, przed rozpoczęciem wegetacji. Można zastosować nawozy wieloskładnikowe o zrównoważonym składzie NPK (azot, fosfor, potas) w proporcji 10-10-10, przeznaczone dla krzewów ozdobnych [3]. Alternatywnie, skuteczne jest zastosowanie kompostu w dawce 5 litrów na krzew lub dobrze rozłożonego obornika, które oprócz dostarczenia składników odżywczych, poprawiają strukturę gleby. Dawkowanie powinno być zgodne z zaleceniami producenta nawozu, zazwyczaj około 30-50 gramów na krzew lub metr bieżący żywopłotu. Jesienią można zastosować nawozy potasowo-fosforowe, np. z zawartością fosforu 8% i potasu 15%, które przygotują roślinę na zimę.

Najczęstsze choroby i ich objawy (np. mączniak)

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest rośliną wysoce odporną na choroby, jednak w niesprzyjających warunkach może sporadycznie zostać zaatakowana przez mączniaka prawdziwego. Objawia się on białym, mączystym nalotem na liściach i pędach, prowadząc do ich deformacji i zahamowania wzrostu [1]. Inną rzadziej występującą chorobą jest antraknoza, objawiająca się brunatnymi plamami o średnicy 2-5 mm na liściach. Kluczem do zapobiegania jest zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza i unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin porzeczki alpejskiej 'Schmidt’.

Szkodniki i metody ich zwalczania (naturalne i chemiczne)

Szkodniki rzadko stanowią poważny problem dla porzeczki alpejskiej 'Schmidt’. Czasami mogą pojawić się mszyce, które żerują na młodych pędach i liściach, powodując ich zwijanie się. W przypadku niewielkich inwazji skuteczne są naturalne metody, takie jak spłukiwanie wodą pod ciśnieniem 2-3 bar lub zastosowanie roztworów z mydła potasowego o stężeniu 1-2%. Przy większych problemach można sięgnąć po insektycydy oparte na substancjach naturalnych, np. oleju rydzowym (np. Emulpar 940 EC), lub w ostateczności po środki chemiczne [3]. Regularne przeglądanie roślin pozwala na wczesne wykrycie problemu.

⚠️ Uwaga: Zawsze stosuj środki ochrony roślin zgodnie z instrukcją producenta, dbając o bezpieczeństwo swoje i środowiska.

Jakie są główne zalety i zastosowania porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ w ogrodzie?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ to niezwykle wszechstronny krzew, ceniony za swoją odporność, gęsty pokrój i możliwość wszechstronnego zastosowania, od formowanych żywopłotów po nasadzenia krajobrazowe. Jej łatwość w uprawie i tolerancja na różnorodne warunki środowiskowe sprawiają, że jest wartościowym elementem każdego ogrodu.

Charakterystyka odmiany 'Schmidt’ (pokrój, liście, kwiaty)

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ (Ribes alpinum 'Schmidt’) charakteryzuje się zwartym, gęstym pokrojem i silnym rozkrzewianiem. Jest to krzew liściasty, osiągający docelową wysokość zazwyczaj 1,5 do 2 metrów [1]. Liście są jasnozielone, trójklapowe, błyszczące, o długości 3-5 cm, a jesienią przebarwiają się na intensywny żółty kolor. Kwitnie od kwietnia do maja, wypuszczając niepozorne, żółtozielone kwiaty o średnicy około 0,5 cm, które są atrakcyjne dla zapylaczy, choć nie stanowią głównego waloru ozdobnego [1]. Odmiana 'Schmidt’ wyróżnia się wyjątkową odpornością na suszę, choroby (np. mączniak), szkodniki oraz zanieczyszczenia powietrza, co czyni ją idealnym wyborem do terenów miejskich [4].

Zastosowanie jako żywopłot (cięty, swobodny)

Jednym z głównych zastosowań porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ jest tworzenie żywopłotów. Jej gęsty pokrój i dobra tolerancja na cięcie sprawiają, że doskonale nadaje się na żywopłoty formowane, zapewniające prywatność i stanowiące eleganckie tło dla innych roślin. Może być również wykorzystywana do żywopłotów swobodnych, gdzie jej naturalny kształt jest mniej kontrolowany, oferując bardziej naturalny wygląd. Żywopłot z porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ jest odporny na wiatr o prędkości do 60 km/h, hałas do 10 dB i stanowi doskonałe siedlisko dla ptaków, zapewniając schronienie i pożywienie (owoce).

Inne zastosowania (soliter, nasadzenia miejskie, osłonowe)

Oprócz żywopłotów, porzeczka alpejska 'Schmidt’ świetnie sprawdza się jako pojedynczy krzew (soliter) w mniejszych ogrodach, gdzie jej regularny kształt może być atutem. Jest również ceniona w nasadzeniach miejskich i parkowych ze względu na swoją odporność na zanieczyszczenia powietrza (np. dwutlenek siarki i metale ciężkie) i niskie wymagania pielęgnacyjne [4]. Jej zdolność do wzrostu w cieniu sprawia, że jest doskonałym wyborem do obsadzania mniej nasłonecznionych zakamarków, a także do tworzenia gęstych, osłonowych nasadzeń pod drzewami.

Jak prawidłowo sadzić i uprawiać porzeczkę alpejską 'Schmidt’?

Prawidłowe sadzenie porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ wymaga wyboru odpowiedniego stanowiska i przygotowania gleby, aby zapewnić roślinie optymalne warunki do wzrostu i rozwoju. Staranny początek uprawy przekłada się na zdrowy i bujny krzew w przyszłości, minimalizując potrzebę interwencji.

Wymagania glebowe (pH, rodzaj gleby)

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest rośliną o niskich wymaganiach glebowych, co czyni ją niezwykle tolerancyjną. Preferuje gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne, ale dobrze przepuszczalne [1]. Radzi sobie jednak również na glebach piaszczystych, gliniastych, a nawet kamienistych. Optymalne pH gleby dla tej odmiany to 6.0-7.0, czyli lekko kwaśne do obojętnego [3]. Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem (np. 5-10 litrów na metr kwadratowy), aby poprawić jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Wymagania świetlne (słońce, półcień, cień)

Jedną z największych zalet porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ jest jej wysoka tolerancja na różne warunki świetlne. Krzew ten doskonale rośnie zarówno w pełnym słońcu (minimum 6 godzin słońca dziennie), jak i w półcieniu (3-6 godzin słońca), a nawet w głębokim cieniu (poniżej 3 godzin słońca) [1][3]. W miejscach silnie nasłonecznionych jej wzrost może być nieco bardziej intensywny, a liście gęstsze. W cieniu liście mogą być nieco jaśniejsze, ale roślina zachowuje zdrowy pokrój i witalność. Ta cecha sprawia, że porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest niezwykle wszechstronna i może być sadzona w niemal każdym zakątku ogrodu.

Termin sadzenia i technika (odległości, głębokość)

Najlepszym terminem na sadzenie porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ jest wiosna (od marca do maja) lub jesień (od września do listopada) [2]. Sadzonki, często sprzedawane w doniczkach C2 (1,4L do 2,5L), należy sadzić na taką samą głębokość, na jakiej rosły w szkółce lub doniczce [2]. Odległość sadzenia zależy od przeznaczenia: dla zwartego żywopłotu strzyżonego zaleca się sadzenie co 50–70 cm [4]. W przypadku luźnego żywopłotu lub pojedynczych egzemplarzy odległość może wynosić od 1 metra do 1,5 metra. Po posadzeniu roślinę należy obficie podlać (około 5 litrów wody na sadzonkę).

Aspekt Uprawy	Zalecenia dla Porzeczki Alpejskiej 'Schmidt’
Stanowisko	Słońce, półcień, cień – bardzo tolerancyjna [1][3]
Gleba	Żyzna, umiarkowanie wilgotna, przepuszczalna; toleruje różne typy [1]
pH Gleby	6.0-7.0 (lekko kwaśne do obojętnego) [3]
Termin Sadzenia	Wiosna (marzec-maj) lub jesień (wrzesień-listopad) [2]
Odległość Sadzenia (żywopłot)	50-70 cm dla żywopłotu strzyżonego [4]
Nawożenie	Wiosną nawóz wieloskładnikowy NPK 10-10-10 lub kompost; jesienią nawozy potasowo-fosforowe
Cięcie Formujące	Dwa razy w roku: wczesna wiosna i lato (lipiec/sierpień) [1]
Mrozoodporność	Bardzo wysoka, do -30°C (strefa 3-4 USDA) [1]

Jak szybko rośnie porzeczka alpejska 'Schmidt’ i jaką osiąga wysokość?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ charakteryzuje się umiarkowanym tempem wzrostu, osiągając docelowo wysokość od 1 do 2 metrów, w zależności od warunków uprawy i regularności cięcia. Jej kontrolowany wzrost ułatwia zarządzanie i formowanie w ogrodzie, co jest szczególnie cenne przy żywopłotach.

Tempo wzrostu w pierwszym roku po posadzeniu

W pierwszym roku po posadzeniu porzeczka alpejska 'Schmidt’ skupia się głównie na zakorzenieniu i adaptacji do nowego środowiska. Wzrost nadziemny jest umiarkowany, a roślina może przyrosnąć o około 20-30 cm [2]. W tym okresie ważne jest regularne podlewanie (np. raz w tygodniu, 5 litrów wody na roślinę), aby wspomóc rozwój systemu korzeniowego. Intensywniejszy wzrost zaczyna się zazwyczaj od drugiego roku uprawy, gdy krzew jest już dobrze ukorzeniony.

Docelowa wysokość i szerokość krzewu

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ osiąga docelową wysokość zazwyczaj od 1,5 do 2 metrów, choć w sprzyjających warunkach (np. żyzna gleba, pełne słońce) może być nieco wyższa, do 2,5 metra [1]. Jej szerokość jest porównywalna z wysokością, tworząc gęste, zwarte formy o średnicy 1,5-2 metrów. Regularne cięcie pozwala na utrzymanie krzewu na pożądanej wysokości i szerokości, co jest szczególnie istotne w przypadku żywopłotów [4]. Bez cięcia może stać się bardziej rozłożysta i mniej zwarta.

Czynniki wpływające na wzrost (gleba, woda, cięcie)

Wzrost porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ jest zależny od kilku kluczowych czynników. Dobrze przepuszczalna, umiarkowanie żyzna gleba o optymalnym pH 6.0-7.0 sprzyja szybszemu i zdrowszemu rozwojowi [3]. Regularne, choć umiarkowane podlewanie (np. w okresach suszy trwającej dłużej niż 7 dni), zwłaszcza w okresach suszy, jest niezbędne. Jednak najważniejszym czynnikiem wpływającym na kształt i gęstość jest regularne cięcie. Krzewy porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ cięte dwa razy w roku będą gęstsze i będą miały bardziej kontrolowany wzrost, podczas gdy te pozostawione bez interwencji będą rosły swobodniej, mogąc stać się mniej zwarte.

Czy porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest jadalna i czy ma jakieś wartości użytkowe?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’, choć należy do rodziny porzeczek, jest uprawiana głównie ze względu na walory ozdobne, a jej owoce nie mają znaczącej wartości kulinarnej ani użytkowej. Jej zastosowanie koncentruje się na estetyce i funkcjach krajobrazowych w ogrodzie.

Jadalność owoców i liści

Owoce porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ są małymi, czerwonymi jagodami, które pojawiają się po kwitnieniu. Ich średnica wynosi około 0,5 cm. Choć technicznie są jadalne, nie posiadają znaczącej wartości smakowej ani kulinarnej [1]. Są cierpkie i bez wyrazistego smaku, dlatego rzadko są spożywane przez ludzi. Liście porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ również nie są wykorzystywane w celach kulinarnych ani leczniczych. Roślina ta nie jest uprawiana jako roślina użytkowa, a jej owoce pełnią jedynie funkcję ozdobną i są pokarmem dla ptaków.

Wartości odżywcze/lecznicze (brak lub znikome)

W przeciwieństwie do porzeczki czarnej czy czerwonej, porzeczka alpejska 'Schmidt’ nie jest ceniona za swoje wartości odżywcze ani lecznicze. Jej owoce zawierają znikome ilości witamin (np. mniej niż 1 mg witaminy C na 100g) czy antyoksydantów, a badania nad ich prozdrowotnymi właściwościami są bardzo ograniczone. Zatem jej rola w ogrodzie jest ściśle ozdobna, a nie prozdrowotna czy kulinarna.

Porównanie z porzeczką czarną/czerwoną

Główna różnica między porzeczką alpejską 'Schmidt’ a porzeczkami czarnymi czy czerwonymi leży w ich przeznaczeniu i walorach użytkowych. Porzeczka czarna (Ribes nigrum) i czerwona (Ribes rubrum) są uprawiane przede wszystkim dla swoich smacznych i bogatych w witaminy (np. witaminę C, antocyjany) owoców, wykorzystywanych w kuchni, przetwórstwie (np. dżemy, soki) oraz medycynie naturalnej. Porzeczka alpejska 'Schmidt’ natomiast służy głównie celom ozdobnym, jako element architektury krajobrazu, żywopłot czy roślina osłonowa, a jej owoce mają marginalne znaczenie.

FAQ

Jak gęsto należy sadzić porzeczkę alpejską 'Schmidt’, aby uzyskać zwarty żywopłot?

Aby uzyskać zwarty i gęsty żywopłot z porzeczki alpejskiej 'Schmidt’, zaleca się sadzenie sadzonek w odległości 50–70 cm od siebie [4]. Takie rozstawienie pozwala roślinom szybko się zrosnąć, tworząc jednolitą i nieprzeniknioną barierę. Pamiętaj o regularnym cięciu formującym, które dodatkowo zagęści żywopłot.

Czy porzeczka alpejska 'Schmidt’ wymaga specjalnego nawożenia w pierwszym roku po posadzeniu?

W pierwszym roku po posadzeniu porzeczka alpejska 'Schmidt’ nie wymaga intensywnego nawożenia. Kluczowe jest zapewnienie jej odpowiedniego nawodnienia i dobrej jakości gleby. Wiosną można zastosować niewielką dawkę kompostu (około 2-3 litry na roślinę) lub nawozu wieloskładnikowego o niskim stężeniu, aby wspomóc ukorzenianie i początkowy wzrost, ale należy unikać przenawożenia.

Jakie choroby najczęściej atakują porzeczkę alpejską 'Schmidt’ i jak je skutecznie zwalczać?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ jest wyjątkowo odporna na choroby. Najczęstszą, choć rzadko występującą, jest mączniak prawdziwy, objawiający się białym nalotem na liściach [1]. Skutecznym sposobem zwalczania jest usunięcie porażonych pędów i zastosowanie oprysków fungicydami, np. na bazie siarki. Ważna jest również profilaktyka, taka jak zapewnienie dobrej cyrkulacji powietrza i unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin porzeczki alpejskiej 'Schmidt’.

Czy porzeczka alpejska 'Schmidt’ dobrze znosi suszę, czy wymaga regularnego podlewania?

Porzeczka alpejska 'Schmidt’ charakteryzuje się bardzo dobrą tolerancją na suszę, szczególnie po ukorzenieniu [1]. W pierwszym roku po posadzeniu wymaga regularnego podlewania (np. raz w tygodniu, 5 litrów wody na roślinę). Dojrzałe krzewy porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ są odporne na krótkotrwałe okresy suszy, jednak w dłuższych suchych okresach (powyżej 2 tygodni) warto je umiarkowanie podlewać, zwłaszcza jeśli rosną na stanowisku słonecznym.

Jaka jest różnica między porzeczką alpejską 'Schmidt’ a zwykłą porzeczką alpejską?

Odmiana 'Schmidt’ jest selekcją porzeczki alpejskiej (Ribes alpinum), która wyróżnia się przede wszystkim bardziej zwartym, gęstym pokrojem i lepszą zdolnością do formowania żywopłotów [1]. Jest również często bardziej odporna na choroby i szkodniki niż gatunek typowy. Różnice są subtelne i dotyczą głównie cech morfologicznych oraz użytkowych w ogrodnictwie.

Czy porzeczka alpejska 'Schmidt’ nadaje się do uprawy w pojemnikach na tarasach i balkonach?

Tak, porzeczka alpejska 'Schmidt’ doskonale nadaje się do uprawy w pojemnikach (np. o pojemności minimum 20 litrów) na tarasach i balkonach ze względu na jej umiarkowane rozmiary, zwarty pokrój i tolerancję na różne warunki [2]. Ważne jest, aby wybrać odpowiednio duży pojemnik z dobrym drenażem i zapewnić regularne podlewanie, szczególnie w okresach upałów.

Jakie są najlepsze rośliny towarzyszące dla porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ w ogrodzie?

Ze względu na swoją tolerancję na cień i odporność, porzeczka alpejska 'Schmidt’ dobrze komponuje się z wieloma roślinami. Może stanowić tło dla bylin cieniolubnych, takich jak funkie (np. Hosta 'Patriot’), paprocie (np. Pióropusznik strusi) czy tawułki (np. Astilbe 'Fanal’). Dobrze wygląda również w towarzystwie iglaków, takich jak cisy (np. Taxus baccata) czy jałowce (np. Juniperus communis 'Repanda’), tworząc ciekawe kontrasty tekstur i barw.

Czy kwiaty porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ są atrakcyjne dla zapylaczy, takich jak pszczoły?

Mimo że kwiaty porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ są niepozorne i żółtozielone, są atrakcyjne dla wczesnowiosennych zapylaczy, w tym pszczół (np. pszczoły miodnej i trzmieli) [1]. Kwitnienie przypada na kwiecień-maj, dostarczając cennego pokarmu (nektar i pyłek) dla owadów w tym okresie. Jest to więc roślina wspierająca bioróżnorodność w ogrodzie.

Jak prawidłowo przycinać porzeczkę alpejską 'Schmidt’ w celu ograniczenia jej wysokości i szerokości?

Aby ograniczyć wysokość i szerokość porzeczki alpejskiej 'Schmidt’, należy regularnie przeprowadzać cięcie formujące dwa razy w roku: wczesną wiosną (marzec-kwiecień) i w połowie lata (lipiec/sierpień) [1]. Skracaj pędy o jedną trzecią lub więcej, jeśli chcesz zachować bardzo kompaktowy kształt. Usuwaj również pędy rosnące zbyt szeroko.

Kiedy najlepiej przesadzać dorosłe egzemplarze porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ w ogrodzie?

Dorosłe egzemplarze porzeczki alpejskiej 'Schmidt’ najlepiej przesadzać w okresie spoczynku, czyli wczesną wiosną (przed rozwojem liści, marzec) lub jesienią (po opadnięciu liści, październik-listopad). Pamiętaj, aby wykopać roślinę z jak największą bryłą korzeniową, co zminimalizuje szok przesadzeniowy i ułatwi jej przyjęcie się w nowym miejscu.

Źródła

1. Ribes alpinum 'Schmidt’ porzeczka alpejska 'Schmidt’ – katalog roślin Związku Szkółkarzy Polskich — e-katalogroslin.pl
2. Porzeczka alpejska (C2)| Sadowniczy.pl — sadowniczy.pl
3. Porzeczka Alpejska 'Schmidt’ (Łac. Ribes alpinum 'Schmidt’) – TRACZ Centrum Ogrodnicze — tracz.pl
4. Porzeczka alpejska Schmidt – żywopłot Krzewy ozdobne » Herbariusz – Szkółka Roślin, Młynki. — herbariusz.com.pl