Jak otruć drzewo?

Usunięcie niechcianego drzewa z ogrodu może być skomplikowanym procesem, wymagającym rozważenia zarówno aspektów prawnych, jak i ekologicznych. W Polsce kary za nielegalną wycinkę mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych, dlatego kluczowe jest stosowanie sprawdzonych metod. Najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze rozwiązania obejmują profesjonalną wycinkę oraz ekologiczne strategie, które minimalizują ryzyko dla otoczenia i są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zwłaszcza gdy obwód pnia przekracza 35 cm.

Jakie są prawne konsekwencje samodzielnego usuwania drzew w Polsce i kiedy wymagane jest zezwolenie?

Samodzielne usunięcie drzewa bez zezwolenia w Polsce wiąże się z wysokimi karami finansowymi, które mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych, a brak zezwolenia jest traktowany jako nielegalna wycinka. Zezwolenie na usunięcie drzewa jest wymagane w większości przypadków, szczególnie gdy obwód pnia przekracza 35 cm (dla topoli, wierzb, klonów jesionolistnych, klonów srebrzystych) lub 25 cm (dla pozostałych gatunków) na wysokości 5 cm [3].

W Polsce przepisy dotyczące usuwania drzew reguluje ustawa o ochronie przyrody. Zezwolenie na usunięcie drzewa jest wymagane, gdy obwód pnia mierzonego na wysokości 5 cm przekracza 35 cm (dla topoli, wierzb, klonów jesionolistnych, klonów srebrzystych) lub 25 cm (dla pozostałych gatunków) [3]. Obowiązek uzyskania zezwolenia dotyczy zarówno nieruchomości prywatnych, jak i publicznych. Brak takiego zezwolenia klasyfikowany jest jako nielegalna wycinka i grozi bardzo wysokimi karami finansowymi. Kary za nielegalną wycinkę drzew mogą wynosić od kilkuset złotych do nawet kilkuset tysięcy złotych, zależnie od gatunku i obwodu pnia. Wysokość kary oblicza się jako dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa, która jest ustalana na podstawie stawek urzędowych.

Istnieją jednak wyjątki, kiedy zezwolenie nie jest wymagane. Dotyczy to między innymi:

• Drzew owocowych, jeśli nie są one objęte ochroną konserwatora zabytków.
• Drzew lub krzewów rosnących na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych, jeśli są usuwane w celach niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a ich obwód pnia nie przekracza określonych wartości (np. 35 cm dla topoli na wysokości 5 cm).
• Drzew, które złamały się lub przewróciły w wyniku zdarzeń losowych (wymagane jest jednak zgłoszenie do odpowiednich służb).

Przed podjęciem jakichkolwiek działań zawsze warto skonsultować się z urzędem gminy lub miasta, aby upewnić się co do obowiązujących przepisów i uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.

💡 Wskazówka: Zawsze sprawdź lokalne przepisy i regulacje dotyczące wycinki drzew w Twojej gminie, ponieważ mogą one różnić się od ogólnokrajowych norm i wprowadzać dodatkowe ograniczenia lub wymogi.

Jakie są metody bezpiecznego i kontrolowanego usuwania drzew bez użycia szkodliwych substancji?

Najbezpieczniejsze metody usuwania drzew to fizyczne usunięcie, takie jak profesjonalna wycinka i karczowanie, oraz ekologiczne techniki osłabiające drzewo bez wprowadzania toksycznych substancji do gleby. Takie podejście minimalizuje ryzyko skażenia środowiska i jest zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju, chroniąc zdrowie gleby i wód gruntowych.

Profesjonalna wycinka drzew to najskuteczniejszy i najbezpieczniejszy sposób na usunięcie niechcianego drzewa, zwłaszcza dużego lub zagrażającego infrastrukturze. Specjaliści posiadają odpowiedni sprzęt (piły łańcuchowe, podnośniki, maszyny do karczowania) oraz doświadczenie, które pozwala na bezpieczne i kontrolowane ścinanie drzewa, jego fragmentację i usunięcie. Wycinka może obejmować pielęgnację (usuwanie martwych gałęzi), redukcję korony (zmniejszenie rozmiaru drzewa) lub całkowite ścinanie. Po wycince często konieczne jest karczowanie pnia i korzeni. Metody mechaniczne obejmują użycie frezarek do pni, które rozdrabniają pozostałości drzewa na wióry, często do głębokości 30-50 cm. Istnieją również chemiczne, ale ekologiczne alternatywy, takie jak enzymatyczne preparaty przyspieszające rozkład drewna, które są dostępne w wyspecjalizowanych sklepach ogrodniczych.

Metody naturalnego osłabiania drzewa, choć wolniejsze, są bezinwazyjne dla środowiska. Należą do nich:

• Zacienienie: Jeśli drzewo jest młode i ma niewielkie rozmiary (np. wysokość do 2 metrów), jego wzrost można zahamować poprzez drastyczne ograniczenie dostępu do światła słonecznego, np. poprzez przykrycie go ciemną plandeką lub specjalnym materiałem cieniującym przez okres 6-12 miesięcy.
• Osuszanie: Zmiana warunków wodnych w otoczeniu drzewa, np. poprzez zbudowanie rowów odwadniających o głębokości 50-70 cm wokół systemu korzeniowego, może stopniowo doprowadzić do jego osłabienia i obumarcia w ciągu 1-2 lat. Należy jednak pamiętać, że drastyczne osuszenie może wpłynąć negatywnie na inne rośliny w okolicy, dlatego zaleca się monitorowanie ich stanu.

Jakie są ekologiczne i domowe sposoby na osłabienie lub usunięcie drzewa bez szkody dla środowiska?

Ekologiczne metody obejmują mechaniczne uszkodzenie kory, wykorzystanie soli Epsom czy naturalnych nawozów w nadmiarze, które w kontrolowanych dawkach są mniej szkodliwe dla gleby niż silne chemikalia. Należy jednak zachować ostrożność, aby nie zaszkodzić innym roślinom i uniknąć niepożądanych skutków.

⚠️ Uwaga: Zawsze należy pamiętać, że każda ingerencja w glebę i roślinność może mieć nieprzewidziane konsekwencje dla całego ekosystemu ogrodu. Stosowanie nadmiernych ilości jakichkolwiek substancji, nawet tych „ekologicznych”, powinno być przemyślane i zgodne z zaleceniami.

Jakie substancje chemiczne są używane do 'otrucia’ drzewa i jakie niosą ryzyka?

Substancje chemiczne, takie jak herbicydy z glifosatem, mogą skutecznie zniszczyć drzewo, ale ich użycie jest obarczone wysokim ryzykiem skażenia gleby, wód gruntowych i zagrożenia dla innych roślin oraz zwierząt, w tym pszczół. Z tego powodu ich stosowanie jest często odradzane, a w wielu krajach regulowane prawnie, np. poprzez ograniczenia w sprzedaży dla użytkowników nieprofesjonalnych.

Ryzyko dla środowiska jest znaczne. Herbicydy mogą być wypłukiwane do wód gruntowych, zanieczyszczając źródła wody pitnej. Mogą również zniszczyć mikroflorę glebową, zaburzając naturalne procesy rozkładu i cykle składników odżywczych. Glifosat jest szczególnie kontrowersyjny ze względu na jego potencjalne działanie kancerogenne [3]. Z tego powodu, zanim zdecydujemy się na użycie substancji chemicznych, należy dokładnie rozważyć wszystkie „za” i „przeciw” oraz skonsultować się z ekspertem.

Jak skutecznie usunąć korzenie niechcianego drzewa, aby zapobiec odrostom?

Aby skutecznie usunąć korzenie i zapobiec odrostom, należy dokładnie usunąć pień oraz jak najwięcej korzeni za pomocą frezarki do pni (do głębokości 30-50 cm). W przypadku trudnych do usunięcia systemów korzeniowych, zastosować preparaty biologiczne przyspieszające rozkład drewna lub bariery korzeniowe. Całkowite usunięcie pnia i korzeni (minimum 30% masy korzeniowej) jest kluczowe dla uniknięcia ponownego wzrostu drzewa.

Po ścięciu drzewa najtrudniejszym etapem jest usunięcie pozostałego pnia i systemu korzeniowego. Mechaniczne karczowanie korzeni i pniaków jest najskuteczniejszą metodą. Wykorzystuje się do tego frezarki do pni, które rozdrabniają pniak na małe kawałki, często do głębokości 30-50 cm poniżej poziomu gruntu. Następnie pozostałe fragmenty korzeni mogą być wykopane ręcznie lub za pomocą minikoparki. Usunięcie 30-50% systemu korzeniowego drzewa może prowadzić do jego znacznego osłabienia lub obumarcia w ciągu kilku lat. Pełny rozkład pnia drzewa o średnicy 30 cm może trwać od 5 do 10 lat w naturalnych warunkach, bez użycia akceleratorów rozkładu.

Alternatywnie, można zastosować preparaty biologiczne przyspieszające rozkład pniaka. Są to zazwyczaj środki zawierające specjalne szczepy grzybów lub bakterii (np. Trichoderma harzianum), które intensyfikują procesy rozkładu drewna. Preparaty te są aplikowane na wywiercone w pniu otwory (np. co 10 cm) i przyspieszają jego naturalny rozkład, co ułatwia usunięcie pozostałości w ciągu 1-3 lat.

Aby zapobiec odrostom z pozostawionych korzeni, można zastosować kilka metod:

• Regularne usuwanie: Systematyczne usuwanie wszelkich młodych pędów, które pojawiają się z korzeni, wyczerpuje rezerwy energetyczne drzewa i ostatecznie prowadzi do jego obumarcia w ciągu 1-2 sezonów wegetacyjnych.
• Bariery korzeniowe: W przypadku gatunków o silnych systemach korzeniowych (np. wierzba, topola), można zainstalować bariery fizyczne (np. specjalne membrany z HDPE o głębokości 60-100 cm), które zapobiegną rozprzestrzenianiu się korzeni i pojawianiu się odrostów w niepożądanych miejscach.
• Sól Epsom (ekologicznie): Sól Epsom, aplikowana do pniaka w wywiercone otwory (20-30 g na otwór), może pomóc w jego rozkładzie i zapobieganiu odrostom bez negatywnych konsekwencji dla gleby, w przeciwieństwie do soli kuchennej.

Jakie czynniki przyspieszają proces obumierania drzewa w naturalnych warunkach?

Proces obumierania drzewa może być przyspieszony przez ekstremalne warunki pogodowe (np. susza trwająca ponad 2 miesiące), choroby grzybowe (np. opieńka miodowa), inwazje szkodników (np. korniki drukarze) oraz drastyczne zmiany w środowisku jego wzrostu. Zrozumienie tych czynników pozwala na identyfikację zagrożeń dla drzewa i podjęcie odpowiednich działań ochronnych lub decyzji o usunięciu.

W naturalnych warunkach drzewa obumierają z różnych przyczyn, które mogą być przyspieszone lub nasilone przez czynniki zewnętrzne. Do najważniejszych należą:

• Czynniki środowiskowe:
  • Susza: Długotrwały brak wody (np. przez 2-3 miesiące w okresie letnim) prowadzi do niedożywienia i odwodnienia drzewa, uszkadzając jego system naczyniowy i osłabiając odporność.
  • Zalanie: Nadmiar wody w glebie (np. powódź trwająca ponad 2 tygodnie) powoduje niedobór tlenu dla korzeni, co prowadzi do ich gnicia i obumierania.
  • Zasolenie gleby: Wysokie stężenie soli w glebie (np. z soli drogowej, powyżej 0,5% NaCl) zaburza pobieranie wody przez korzenie, prowadząc do fizjologicznej suszy. Sól drogowa (NaCl) w stężeniu powyżej 0,5% w glebie staje się toksyczna dla większości roślin, prowadząc do odwodnienia i uszkodzenia korzeni.
  • Zanieczyszczenie powietrza: Toksyczne substancje w powietrzu (np. dwutlenek siarki, ozon) mogą uszkadzać liście i igły, upośledzając fotosyntezę i osłabiając drzewo.
• Choroby i szkodniki:
  • Korniki (np. kornik drukarz) i inne szkodniki drewna: Larwy żerujące pod korą niszczą łyko i miazgę, uniemożliwiając transport wody i składników odżywczych. Inwazja korników może doprowadzić do obumarcia świerka w ciągu kilku miesięcy.
  • Grzyby pasożytnicze (np. opieńka miodowa): Powodują zgniliznę drewna, osłabiając strukturę drzewa i czyniąc je podatnym na złamania. Opieńki atakują korzenie i podstawę pnia, prowadząc do obumarcia drzewa w ciągu 1-3 lat.
  • Wirusy i bakterie: Mogą powodować różnorodne objawy, od chlorozy (żółknięcia liści) po nekrozy (obumieranie tkanek), znacząco osłabiając witalność drzewa.
• Uszkodzenia mechaniczne:
  • Burze i wyładowania atmosferyczne: Mogą łamać gałęzie (powyżej 10 cm średnicy), rozłupywać pnie, a nawet powodować pożary, bezpośrednio uszkadzając drzewo.
  • Wandalizm: Celowe uszkodzenia kory (np. pierścieniowanie na szerokość 10 cm), pnia czy korzeni osłabiają drzewo i otwierają drogę patogenom.
  • Prace budowlane: Uszkodzenia systemu korzeniowego (powyżej 30% korzeni) przez ciężki sprzęt, zasypywanie korzeni (powyżej 30 cm warstwy ziemi) lub zmiany poziomu gruntu mogą prowadzić do długotrwałego stresu i obumarcia drzewa w ciągu 2-5 lat.

Zrozumienie tych czynników jest kluczowe dla prawidłowej oceny stanu drzewa i podjęcia decyzji o ewentualnym usunięciu lub próbach jego ratowania przez specjalistów.

Jakie są ekologiczne i domowe sposoby na osłabienie lub usunięcie drzewa bez szkody dla środowiska?

Ekologiczne metody obejmują mechaniczne uszkodzenie kory (pierścieniowanie), wykorzystanie soli Epsom czy naturalnych nawozów w nadmiarze, które w kontrolowanych dawkach są mniej szkodliwe dla gleby niż silne chemikalia. Należy jednak zachować ostrożność, aby nie zaszkodzić innym roślinom i monitorować stan środowiska.

Ekologiczne podejście do osłabienia lub usunięcia drzewa koncentruje się na metodach, które minimalizują negatywny wpływ na glebę i otaczającą roślinność. Jedną z nich jest mechaniczne uszkodzenie kory i łyka, znane jako pierścieniowanie. Polega ono na usunięciu pasma kory i łyka (o szerokości 10-15 cm) dookoła pnia, aż do drewna. W ten sposób przerywa się transport składników odżywczych z liści do korzeni, co prowadzi do stopniowego obumierania drzewa [1]. Metoda pierścieniowania kory jest skuteczna w 90% przypadków dla drzew o średnicy pnia do 30 cm, ale wymaga kilku miesięcy do roku (6-12 miesięcy) na obumarcie drzewa.

Inną metodą jest zastosowanie soli Epsom (siarczan magnezu). Siarczan magnezu, choć w normalnych dawkach jest nawozem (np. 10-20 g na 10 litrów wody), w dużych stężeniach (powyżej 2 kg na metr kwadratowy) może odwodnić komórki roślinne i zaszkodzić drzewu. Aby zastosować sól Epsom, należy wywiercić otwory w pniu lub pniakach (ok. 2-3 cm średnicy, 15-20 cm głębokości, co 5-10 cm), wypełnić je solą (około 20-30 g na otwór) i zalać niewielką ilością wody (50 ml). Proces ten należy powtarzać co kilka tygodni (2-3) przez 3-6 miesięcy. Jest to metoda wolna, ale bezpieczniejsza dla środowiska niż chemiczne herbicydy [4].

Wpływ nadmiaru azotu, np. z saletry amonowej, na system korzeniowy jest również często wspominany jako domowy sposób. Azot w bardzo dużych stężeniach (powyżej 1 kg na metr kwadratowy) może działać fitotoksycznie, uszkadzając korzenie i utrudniając im pobieranie wody. Należy jednak zachować ostrożność, gdyż nadmierne stosowanie azotu może prowadzić do zasolenia gleby i negatywnie wpłynąć na sąsiednie rośliny w promieniu 1 metra. Ta metoda jest ryzykowna i nie zawsze skuteczna na żywe, duże drzewa, choć przyspiesza rozkład pniaków w ciągu 6-18 miesięcy.

💡 Wskazówka: Zamiast próbować „otruć” drzewo, rozważ jego przeniesienie, jeśli jest młode (do 2-3 lat), lub regularne przycinanie w celu kontrolowania wzrostu. W wielu przypadkach te metody są bezpieczniejsze i bardziej ekologiczne.

Czy można użyć octu, aby podlać drzewo, żeby uschło i czy jest to bezpieczne dla innych roślin w ogrodzie?

Użycie octu do usunięcia drzewa jest metodą ryzykowną i zazwyczaj nieskuteczną na duże, dojrzałe drzewa, choć może działać na młode siewki (do 1 metra wysokości). Stężenie roztworu octu (kwas octowy) powyżej 10% jest uznawane za fitotoksyczne i może uszkadzać tkanki roślinne. Jednak podlanie dużej ilości octu (np. kilku litrów 20% octu) do gleby w okolicy drzewa może znacząco zmienić pH gleby (poniżej 4.0), czyniąc ją nieprzyjazną dla innych roślin. Wysokie stężenia octu mogą uszkodzić korzenie drzewa, ale również spalić korzenie sąsiednich roślin, zwłaszcza tych wrażliwych na zmiany pH (np. buki, dęby). Nie jest to metoda zalecana w ogrodach z bogatą florą ze względu na nieprzewidywalne skutki dla ekosystemu.

Jakie są domowe i sprawdzone sposoby na pozbycie się niechcianych drzew bez konieczności ich wycinki piłą?

Domowe sposoby na pozbycie się niechcianego drzewa bez użycia piły to głównie metody osłabiające, które działają w dłuższym terminie (od 6 miesięcy do 2 lat). Można zastosować pierścieniowanie kory, czyli usunięcie paska kory (10-15 cm szerokości) dookoła pnia, co przerywa transport składników odżywczych. Inna metoda to użycie soli Epsom (siarczan magnezu), którą wsypuje się w wywiercone otwory w pniu (20-30 g na otwór), co stopniowo odwadnia drzewo. Te metody są długotrwałe, ale mniej inwazyjne niż wycinka i nie wymagają ciężkiego sprzętu, minimalizując wpływ na otoczenie.

Co najszybciej niszczy drzewo, jeśli nie chcemy czekać na jego naturalne obumarcie lub wycinać go?

Najszybciej niszczą drzewo silne herbicydy systemiczne, takie jak glifosat (np. Roundup Ultra 360), aplikowane bezpośrednio na świeżo ścięty pień lub poprzez iniekcje do pnia (wstrzyknięcie kilku mililitrów koncentratu). Działają one poprzez zatrzymanie procesów metabolicznych rośliny w ciągu 2-4 tygodni. Jednak ich użycie jest obarczone wysokim ryzykiem skażenia środowiska (gleba, wody gruntowe), wód gruntowych (skażenie na głębokość do 1 metra) oraz zagrożeniem dla innych roślin i zwierząt (w tym pszczół). Z tego powodu zastosowanie takich substancji powinno być ostatecznością i odbywać się z najwyższą ostrożnością, po uprzednim zapoznaniu się z lokalnymi przepisami i najlepiej pod nadzorem specjalisty.

Czy podlanie drzewa solą kuchenną jest skuteczną metodą na jego usunięcie i jakie niesie ze sobą ryzyka dla gleby?

Podlanie drzewa solą kuchenną (chlorkiem sodu) jest skuteczną metodą na jego usunięcie, ponieważ sól odwodni i zniszczy system korzeniowy drzewa w ciągu 3-6 miesięcy [4]. Jednak niesie to ze sobą bardzo poważne ryzyko dla gleby i otoczenia. Sól drogowa (NaCl) w stężeniu powyżej 0,5% w glebie staje się toksyczna dla większości roślin. Sól trwale zasoli glebę (na wiele lat), uniemożliwiając wzrost innych roślin w promieniu kilku metrów, a także może przeniknąć do wód gruntowych, zanieczyszczając lokalne zasoby wody pitnej. Zdecydowanie nie jest to metoda zalecana w ogrodnictwie ze względu na długoterminowe, katastrofalne skutki ekologiczne.

Jakie są alternatywne metody usunięcia drzewa, które nie wymagają użycia toksycznych chemikaliów lub ciężkiego sprzętu?

Alternatywne metody usunięcia drzewa bez toksycznych chemikaliów i ciężkiego sprzętu to przede wszystkim mechaniczne pierścieniowanie kory (usunięcie paska kory 10-15 cm szerokości), aplikacja soli Epsom (siarczan magnezu) do pnia w wywiercone otwory (20-30 g na otwór) lub naturalne osłabianie poprzez zacienienie (plandeką przez 6-12 miesięcy). Można również przyspieszyć naturalny rozkład pnia poprzez nawiercanie otworów (co 10 cm) i zastosowanie kompostu lub preparatów biologicznych (np. zawierających grzyby Trichoderma), które sprzyjają rozwojowi grzybów rozkładających drewno. Są to metody długotrwałe (od 6 miesięcy do kilku lat), ale bezpieczne dla środowiska.

Czy istnieją naturalne substancje, które można zastosować w okolicy korzeni, aby drzewo obumarło bez szkody dla środowiska?

Naturalne substancje, które można zastosować w okolicy korzeni w celu osłabienia drzewa, to np. sól Epsom (siarczan magnezu). W większych dawkach (powyżej 2 kg na metr kwadratowy) może ona odwodnić korzenie, ale jest znacznie mniej szkodliwa dla gleby niż chlorek sodu. Inne naturalne metody to zmiana poziomu wody w glebie (celowe osuszenie lub zalanie terenu na kilka tygodni) lub mechaniczne uszkodzenie korzeni (np. przecięcie 30-50% systemu korzeniowego), co w dłuższej perspektywie (1-3 lata) może prowadzić do obumarcia drzewa bez wprowadzania toksycznych związków.

W jaki sposób ocenić, czy drzewo w moim ogrodzie jest chore i wymaga usunięcia, zanim zacznie stwarzać zagrożenie?

Ocena stanu zdrowia drzewa wymaga obserwacji wielu symptomów, które mogą wskazywać na chorobę lub osłabienie. Należy zwrócić uwagę na obecność martwych lub łamliwych gałęzi (szczególnie o średnicy powyżej 5 cm), widoczne pęknięcia pnia o długości powyżej 10 cm, ubytki kory większe niż 10% obwodu, obecność grzybów (hub) na pniu lub korzeniach, a także na przebarwienia liści czy nadmierne opadanie igieł poza sezonem (np. jesienią). Inne sygnały to opóźnione pojawianie się liści wiosną (o ponad 2 tygodnie), nieregularny wzrost korony lub widoczne pochylenie drzewa (powyżej 15 stopni od pionu). W przypadku wątpliwości zawsze warto skonsultować się z certyfikowanym dendrologiem, który profesjonalnie oceni stan drzewa i ryzyko, jakie może stwarzać.

Jakie są konsekwencje dla gleby i otoczenia, jeśli zastosujemy silne herbicydy do usunięcia pnia drzewa?

Zastosowanie silnych herbicydów (np. Roundup z glifosatem) do usunięcia pnia drzewa niesie ze sobą poważne konsekwencje dla gleby i otoczenia. Mogą one skazić glebę na głębokość do 1 metra, zmieniając jej skład chemiczny (np. pH) i biologiczną aktywność (zniszczenie mikroorganizmów glebowych), co uniemożliwi wzrost innych roślin przez długi czas (od kilku miesięcy do kilku lat). Herbicydy mogą również wypłukać się do wód gruntowych, zanieczyszczając lokalne zasoby wody pitnej. Ponadto, mogą stanowić zagrożenie dla dzikiej fauny (np. ptaków, małych ssaków), owadów zapylających (np. pszczół, trzmieli) i zwierząt domowych, które mogą wejść w kontakt z zanieczyszczonym obszarem lub spożyć skażoną roślinność.

Źródła

1. Jak skutecznie i szybko otruć drzewo? | Forum Haszysz — forum.haszysz.com
2. Jak „otruć” drzewo? – Szkółkarstwo – Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza — agrofoto.pl
3. Gniew i Lenistwo, skandaliczne trucie drzew – Stowarzyszenie Jestem na pTAK! — jestemnaptak.pl
4. Czym podlać drzewo, żeby uschło? Skuteczne metody na usunięcie drzewa – e-ogrody – Porady — ladnydom.pl